اين است مفهوم حديث معروف نبوى كه مىفرمايد : « بالعدل قامت السّموات و الارض ، آسمانها و زمين با عدالت برپاست » . « 1 » آيا در چنين مجموعه‌اى انسان و جامعهء انسانيّت كه جزء كوچكى از آن است مىتواند دور از نظم و عدالت به حيات خود ادامه دهد ؟ آيا ممكن است به صورت وصلهء ناهمرنگى در آيد و جايى براى ادامهء حيات داشته باشد ؟ ممكن است ظلم در كوتاه مدّت ، منافع شخص يا كشورى را تأمين كند ، ولى اثرات مرگبار آن در دراز مدّت قابل انكار نيست ! 2 - بخششهاى عجيب عثمان ! اين مسأله مورد اتفاق همهء مورّخان است كه عثمان خليفهء سوّم ، حاتم بخشىهاى عجيبى از بيت المال كرد و مبالغ فوق العاده‌اى از آن را در ميان اطرافيان و بستگان و دوستان خود تقسيم نمود و بر خلافت سنّت پيامبر ( ص ) و حتّى بر خلاف روش دو خليفهء پيشين تبعيضهاى ناروايى در بيت المال مقرّر داشت و همان بود كه سبب قيام عمومى بر ضدّ او گرديد و به قتل او انجاميد . جالب اين كه اين ارقام به طور گسترده در تواريخ با ذكر عدد آمده است كه قسمت كمى از آن را در شرح خطبهء شقشقيّه آورديم . مرحوم علامهء امينى در جلد هشتم الغدير با استفاده از منابع معروف اهل سنّت حاتم‌بخشىهاى عثمان را به طور دقيق جمع‌آورى كرده است كه مطالعهء اعداد و ارقام آن هر خواننده‌اى را در تعجّب فرو مىبرد . « مسعودى » در « مروج الذهب » ارقام عجيبترى را ارائه مىدهد ( هر چند او اين تبعيضهاى نارواى شگفت‌آور را به حساب جود و كرم عثمان مىگذارد ولى جود و كرم از چه چيز و از مال چه كسى ) ؟ !

--> ( 1 ) تفسير صافى ، ذيل آيهء 7 ، سورهء الرحمن .